Ochrona muraw kserotermicznych w polsko-niemieckim obszarze przygranicznym / Schutz der Trockenrasen im deutsch-polnischen Grenzgebiet INT162

   Geneza projektu

Etap tworzenia partnerstwa i wspólnych podstaw współpracy rozpoczął się w marcu 2018 r. Projekt w swej strukturze  jest wynikiem wspólnego rozwoju przedsięwzięcia, w ramach którego uwzględniono doświadczenia i potrzeby wszystkich partnerów. Wspólnie określono problemy, cele, działania projektu, a  wspólne rozwiązania i strategie zostały zidentyfikowane w kierunku maksymalnej korzyści dla każdego zaangażowanego partnera, jak również dla całego regionu granicznego.

 

Cele projektu

Murawy kserotermiczne to siedliska należące do bardzo cennych, a zarazem silnie zagrożonych elementów środowiska przyrodniczego Europy. Obszary, na których występują odznaczają się wysoką bioróżnorodnością i mają duże znaczenie dla ochrony gatunków i siedlisk. W ostatnich latach w Europie obserwuje się drastyczny zanik roślinności kserotermicznej, a wraz z nią cennych gatunków. Głównym powodem tego procesu jest zaniechanie rolniczego użytkowania gruntów lub intensyfikacja rolnictwa. Na skutek zarastania szybkiemu zanikowi ulegają zarówno siedliska murawowe jak i związane z nimi gatunki. Zanikowi temu sprzyja także izolacja niewielkich powierzchniowo płatów z roślinnością kserotermiczną, utrudniająca przepływ i wymianę genów. Z tego powodu wiele muraw jest obecnie w złym stanie zachowania (mimo, że niektóre z nich leżą na terenach objętych ochroną). Brak prowadzonych działań ochrony czynnej na tych siedliskach w najbliższych latach spowoduje zanik wielu ich płatów wraz z ich unikatową florą i fauną. Bazując na swoich dotychczasowych doświadczeniach, Partnerzy projektu podjęli się realizacji transgranicznego projektu w zakresie ochrony siedlisk murawowych. Celem projektu jest zachowanie cennej mozaiki siedlisk ciepłolubnych, ważnej dla utrzymania wysokiej bioróżnorodności – w tym ich specyficznej flory i fauny, wyjątkowej w tej części Europy – poprzez realizację ochrony czynnej polegającej na przywróceniu użytkowania rolniczego (koszenie i wypas) oraz eliminacji krzewów i nalotu drzew. Projekt zakłada ochronę płatów muraw w obszarze wsparcia, w tym także tych położonych w obszarze przygranicznym (wypas transgraniczny). W tej sytuacji współpraca transgraniczna zwiększa efektywność prac pozwalając na kompleksowe i efektywne podejście do tematu. Prace pielęgnacyjne zostaną poprzedzone wykonaniem dokumentacji i oceny stanu siedlisk na poszczególnych obszarach, a po zakończeniu prac zostanie opracowany raport końcowy, porównujący stan ekosystemów przed i po wykonaniu działań ochrony czynnej. Na potrzeby projektu zostanie ujednolicona metodyka oceny stanu i waloryzacji muraw kserotermicznych (dla Polski i Niemiec). Obok czynnej ochrony, założeniem projektu jest upowszechnianie wiedzy o potrzebie ochrony muraw kserotermicznych w Polsce i  Niemczech. W tym celu niezwykle istotne okaże się dotarcie do społeczeństwa poprzez kampanię promocyjno-informacyjną głównie za pośrednictwem nowoczesnej strony internetowej projektu, posadowienie tablic informacyjnych oraz rozpowszechnianie materiałów drukowanych. Odbiorcy projektu, zarówno po stronie polskiej, jak i niemieckiej, będą korzystać ze wspólnych doświadczeń oraz nawiązanej współpracy w rejonie przygranicznym dla osiągnięcia wspólnego celu jakim jest ochrona przyrody w regionie. Poprawa stanu muraw przyczyni się także do zwiększenia wartości estetycznej regionu poprzez możliwość obserwacji siedlisk i gatunków rzadkich, cennych i zagrożonych. Ponadto dziś, gdy coraz częściej mówi się o gwałtownym ubytku liczebności pszczołowatych, zwraca się uwagę, że zbiorowiska murawowe stanowią dla zapylaczy cenne źródło tzw. pożytku, czyli pyłku i nektaru.

 

Obszary działania

Projekt realizowany będzie na terenie powiatów polickiego, gryfińskiego i pyrzyckiego po stronie polskiej oraz w krajach związkowych Niemiec Meklemburgii-Pomorze Przednie, powiecie Vorpommern-Greifswald i Brandenburgii, powiecie Uckermark.
Wytypowanymi obszarami do realizacji wspólnych działań ochrony czynnej, tj. usuwania nalotu drzew i krzewów, kwaterowego wypasu owiec i koszenia są w szczególności pofragmentowane płaty muraw kserotermicznych pasa granicznego w okolicach miejscowości Pargowo, Kamieniec, Barnisław, Ladenthin, Pomellen, Neurochlitz i Staffelde. Ponadto zabiegi realizowane będą na terenie rezerwatów przyrody „Stary Przylep” i „Brodogóry” (gminy Warnice i Pyrzyce), parku krajobrazowo-naturalistycznego „Dolina Miłości” oraz płatu murawy koło Mętna w obszarze Natura 2000 Wzgórza Moryńskie PLH320055 (gmina Chojna), obszarów Natura 2000 „Schwarzer Tanger”, „Müllerberge”, „Stettiner Berge”, starej żwirowni Wollin oraz obszaru chronionego krajobrazu Radewitzer Heide.

Partnerzy projektu

  Partner wiodący

 

     Powiat (Pow.) Vorpommern-Greifswald

 

Stowarzyszenie utrzymania krajobrazu Uckermark-Schorfheide e.V. (LPV)

Źródła finansowania

Całkowity koszt przedsięwzięcia wyniesie 1064275,37 €.

Program Współpracy Interreg V A Meklemburgia-Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska –  dotacja refundowana 85% w ramach celu „Europejska Współpraca Terytorialna“ Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), środki własne partnerów – 15%.

 

Do pobrania

 

 

Galeria

 Die Entstehung des Projekts

Die Etappe der Entwicklung der Partnerschaft und der gemeinsamen Kooperationsgrundlagen wurde bereits im März 2018 begonnen. Das Projekt ist in seiner Struktur das Ergebnis einer gemeinsamen Entwicklung das Vorhabens, die die Erfahrungen und Bedürfnisse aller Partner berücksichtigt. Gemeinsam wurden Probleme, Ziele, Projektaktivitäten identifiziert und gemeinsame Lösungen und Strategien in Richtung der maximalen Nutzen für jeden beteiligten Partner sowie für die gesamte Grenzregion erarbeitet.

 

Projektziele

Trockenrasen sind Lebensräume, die zu sehr wertvollen und gleichzeitig stark gefährdeten Elementen der natürlichen Umwelt Europas gehören. Gebiete, auf denen sie vorkommen, zeichnen sich durch hohe Biodiversität aus und haben eine große Bedeutung für den Arten- und Habitatschutz. In den letzten Jahren wird in Europa ein drastischer Schwund von Trockenrasen und damit auch von wertvollen Arten beobachtet. Der Hauptgrund für diesen Prozess ist die Aufgabe der landwirtschaftlichen Flächennutzung oder die Intensivierung der Landwirtschaft. Durch das Verwachsen verschwinden sowohl die Trockenrasenflächen als auch die damit verbundenen Arten schnell. Dieses Verschwinden wird auch durch die Isolierung von kleinen Trockenrasenflächenbeschleunigt, die die Verbreitung und den Austausch von Genen verhindert. Aus diesem Grunde befinden sich viele Trockenrasenflächen derzeit in einem schlechten Erhaltungszustand (obwohl einige von ihnen in Schutzgebieten liegen). Ohne aktive Schutzmaßnahmen in diesen Lebensräumen in den kommenden Jahren wird es dazu kommen, dass viele von diesen Flächen zusammen mit ihrer einzigartigen Flora und Fauna verschwinden. Aufgrund ihrer bisherigen Erfahrungen haben sich die Projektpartner ein grenzüberschreitendes Projekt zum Schutz von Trockenrasenlebensräumen vorgenommen. Das Projektziel ist die Erhaltung des wertvollen Mosaiks von wärmebedürftigen Lebensräumen, das für die Erhaltung einer hohen biologischen Vielfalt –darunter deren einzigartigen Flora und Fauna, die in diesem Teil Europas einmalig ist–durch Umsetzung von aktiven Schutzmaßnahmen, die auf der Wiederherstellung der landwirtschaftlichen Nutzung (Mahd und Beweidung) sowie auf der Beseitigung von Sträuchern und Baumanflugs beruht. Das Projekt setzt den Schutz von Trockenrasenflächen im Fördergebiet, darunter auch im Grenzgebiet (grenzüberschreitende Beweidung) voraus. In dieser Situation erhöht die grenzüberschreitende Zusammenarbeit die Effizienz der Arbeit und ermöglicht eine umfassende und effektiv Behandlung des Bereichs.DenPflegearbeiten gehen die Erstellung der Dokumentation und die Bewertung des Zustands von Lebensräumen in den einzelnen Gebieten voraus, und nach der Beendigung der Arbeiten wird ein Abschlussbericht erstellt, in dem der Zustand der Ökosysteme vor und nach der Durchführung aktiver Schutzmaßnahmen verglichen wird. Für den Bedarf des Projekts wird die Methodik zur Bewertung des Zustands und der Valorisierung von Trockenrasen (für Polen und Deutschland) vereinheitlicht. Ziel des Projekts ist es, neben den Schutzmaßnahmen auch das Wissen über die Notwendigkeit des Schutzes der Trockenrasen in Polen und Deutschland zu verbreiten. Zu diesem Zweck wird es äußerst wichtig sein, die Öffentlichkeit durch eine Werbe- und Informationskampagne zu erreichen, und zwar vor allem durch eine moderne Projektwebsite, die Aufstellung von Informationstafeln und die Verteilung von Printmaterialien. Die Projektempfänger, sowohl auf polnischer als auch auf deutscher Seite, werden von den gemeinsamen Erfahrungen und der etablierten Zusammenarbeit in der Grenzregion profitieren, um das gemeinsame Ziel, nämlich den Naturschutz in der Region, zu erreichen. Die Verbesserung der Zustands der Trockenrasen wird auch zur Erhöhung der ästhetischen Werte der Region durch die Möglichkeit der Beobachtung von seltenen, wertvollen und gefährdeten Lebensräume und Arten beitragen. Darüber hinaus wird esin der heuten Zeit, in der immer mehr von einem raschen Rückgang der bienenartigen Insekten die Rede ist, darauf hingewiesen, dass Trockenrasenpflanzengemeinschaften eine wertvolle Quelle der sogenannten Tracht, also des Blütenstaubs und des Nektars für Bestäuber darstellen.

 

Tätigkeitsbereiche

Das Projekt wird in den Landkreisen Vorpommern Greifswald und Uckermark sowie in den Gemeinden Kolbaskowo, Pyrzyce, Warnice und Chojna umgesetzt.

 

Projektpartner

(Leitender Partner)

 

    Landkreis Vorpommern-Greifswald

 

Landschaftspflegeverband Uckermark-Schorfheide e.V. (LPV)

 

Finanzierungquellen

Die Gesamtkosten des Projekts belaufen sich auf 1064275,37 EUR.
Interreg V A Kooperationsprogramm Mecklenburg-Vorpommern / Brandenburg / Polen – erstatteter Zuschuss 85% im Rahmen des Ziels „Europäische territoriale Zusammenarbeit“ des Europäischen Fonds für regionale Entwicklung (EFRE), Eigenmittel der Partner – 15%.

 

 

Galerie

 

 

 

Zamknij przybornik