Co kryje jedna z muraw kserotermicznych projektu INT162?

14 czerwca 2022
Co kryje jedna z muraw kserotermicznych projektu INT162?

Wspólna metodyka inwentaryzacji/mapowania muraw kserotermicznych w projekcie INT162

Murawy kserotermiczne to ciepłolubne zbiorowiska trawiaste o charakterze stepowym, których istnienie związane było z historycznym użytkowaniem pastwiskowym. A co jeśli w nie tak dawnej historii, fragment  obecnej murawy był użytkowany w zupełnie inny sposób?

Takie rozważania dotyczą murawy kserotermicznej w rezerwacie przyrody “Brodogóry” w miejscowości Grędziec w gminie Warnice, woj. zachodniopomorskim, tj. siedliska podawanego regularnym zabiegom koszenia i usuwania krzewów w projekcie pn. “Ochrona muraw kserotermicznych w polsko-niemieckim obszarze przygranicznym”. Okazuje się, że niewielki fragment murawy – kilka bądź kilkanaście metrów kwadratowych, jeszcze do czasów końca pierwszej wojny światowej, było najprawdopodobniej częścią niemieckiego cmentarza ewangelickiego.

Miejscowość Grędziec (niem. Schöningen) założona została przez urzędnika królewskiego Hansa Friedricha von Schoning w 1770 roku. Po obniżeniu poziomu wód  w jeziorze Miedwie i osuszeniu przyległych terenów podmokłych, teren zaczęli kolonizować Węgrzy, Szwajcarzy i Polacy. Z początku zamieszkiwało ją jedynie około 20 osób.  Podstawą działalności lokalnej społeczności była hodowla zwierząt (związana z wypasem) oraz rybołówstwo. Cmentarz ewangelicki założony został tam w pierwszej połowie XIX wieku. Najstarszy nagrobek pochodzi z 1884 roku, a ostatni w pełni czytelny z 1918 roku. Od dwudziestolecia międzywojennego nie pełnił już swojej roli i powoli podlegał niszczeniu. W 1957 roku, na mocy zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu drzewnego razem z przyległymi murawami kserotermicznymi włączony został w granice rezerwatu przyrody “Brogogóry”.

Od 1986 roku obiekt ujęty został w ewidencji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie – id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_32_CM.64357. Niestety już w chwili ujmowania w ww. ewidencji był on zniszczony – grunt całkowicie zarosły krzewy i zadrzewienie, “przecinała” go na dwie części droga polna, a z nagrobków pozostały  jedynie poprzewracane fragmenty.

W karcie obiektu nie zamieszczono żadnych wskazań konserwatorskich, co do jego utrzymania. Na podstawie dostępnych map, trudno jest także oszacować wielkość i granice terenu, który pierwotnie zajmował ww. obiekt. Jeśli jednak wziąć pod uwagę szkic w karcie cmentarza z ewidencji ZWKZ z 1986 r. okazuje się, że nie można wykluczyć, że kilkanaście metrów kwadratowych mogło występować na terenie obecnej murawy kserotermicznej. Takie wątpliwości wzbudza także analiza niemieckiej mapy z 1925 roku – 2755_Wierzbno zamieszczonej w serwisie: www.maps.mapywig.org.

Na dzień dzisiejszy wyrysowana granica dawnego cmentarza w portalu mapowym Narodowego Instytutu Dziedzictwa i jednocześnie wyznaczona granica zabytku obejmuje wyłącznie teren poza murawą kserotermiczną, tj. odznaczający się w terenie zwartym zadrzewieniem.

 

Wspólna metodyka inwentaryzacji/mapowania muraw kserotermicznych w projekcie INT162          Prezentacja projektu INT162 na webinarium poświęconym „Działaniom pielęgnacyjnym muraw kserotermicznych w Niemczech i Polsce”

Projekt “Ochrona muraw kserotermicznych w polsko-niemieckim obszarze przygranicznym” finansowany jest z Programu Współpracy INTERREG V A Meklemburgia-Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Projekt realizowany jest także przy wsparciu finansowym Baltic See Conservation Fundation.


 

Wspólna metodyka inwentaryzacji/mapowania muraw kserotermicznych w projekcie INT162          

Das Projekt „Schutz der Trockenrasen im deutsch-polnischen Grenzgebiet” wird im Rahmen des Programms Interreg V A Mecklenburg-Vorpommern / Brandenburg / Polen durch die Europäische Union aus Mitteln des Fonds für Regionale Entwicklung (EFRE) kofinanziert.  Das Projekt wird auch mit finanzieller Unterstützung der Baltic See Conservation Foundation durchgeführt.

Zamknij przybornik