Od 15 marca planowana jest nowe wsparcie finansowe dla rolników posiadających grunty objęte normą GAEC 2, tj. torfowiska i obszary podmokłe. Będzie to dobrowolne, roczne zobowiązanie w ramach programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, rekompensujące koszty i utracone dochody.
W ramach nowej płatności proponowane są następujące stawki:
- ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych – 581 zł/ha/rok,
- ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na na gruntach ornych – 627 zł/ha/rok,
- przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone – 2 387 zł/ha/rok.
Wymogi dla poszczególnych wariantów:
- Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych:
– zakaz przekształcania i zaorywania TUZ, z wyjątkiem możliwości wykonania zabiegu renowacji z zastosowaniem płytkiej uprawy gleby i podsiewu nie częściej niż raz na 4 lata,
– zakaz wydobywania torfu,
– zakaz budowy i odnawiania rowów i instalacji drenujących do odwadniania lub odprowadzania wody z terenu.
- Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na na gruntach ornych:
– zakaz zaorywania; umożliwia się płytką uprawę gleby do głębokości 15 cm,
– zakaz wydobywania torfu,
– zakaz budowy i odnawiania rowów i instalacji drenujących do odwadniania lub odprowadzania wody z terenu.
- Przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone
– przekształceniu gruntów ornych objętych normą GAEC 2 w użytki zielone, poprzez wysiane odpowiedniej mieszanki roślin na gruntach ochronnych.
To zobowiązanie ma charakter wieloletni, tj. powinno być podjęte na 5 lat.
Nowe wsparcie jest bezpośrednio związane z normą GAEC 2 (standardy dobrej kultury rolnej obowiązujące od 2025 r.), która ogranicza intensywne użytkowanie torfowisk i terenów podmokłych — m.in. poprzez zakaz głębokiej orki, odwadniania czy melioracji. Ograniczenia te mogą prowadzić do niższych plonów i dodatkowych kosztów, stąd potrzeba rekompensat.
Grunty, do których będzie się można ubiegać o płatność w ramach normy GAEC 2 zostały wyznaczone w 2025 r. Można je znaleźć np. TUTAJ lub w aplikacji eWniosekPlus.
